Een nieuw model
De Europese onderneming is ingericht om drie fundamenteel verschillende manieren om economische waarde toe te voegen te ondersteunen. Besluitvorming in elk van deze domeinen is sterk verschillend en specialisatie biedt vele voordelen.
In het eerste domein zwaait het management van de bedrijfseenheid de scepter. Dit team opereert binnen een welbepaald kader: het bedrijfsconcept, de organisatie, de investeringen en de samenwerkingsverbanden van de bedrijfseenheid worden als gegeven beschouwd. Verder opereert de bedrijfseenheid op markten waarop vraag en aanbod, althans op korte termijn, niet onderhevig zijn aan structurele veranderingen.
Het management van de bedrijfseenheid is verantwoordelijk voor de bescherming en de groei van de kasstromen die de eenheid genereert. Het neemt alle stappen om de operationele en organisationele integriteit van de eenheid veilig te stellen en om het economisch potentieel te realiseren. Dit laatste betreft de slecht begrepen wereld van de dagelijkse kleine verbeteringen die, in onderlinge samenhang, binnen de meeste ondernemingen het grootste deel van de jaarlijkse productiviteitsverbetering voor hun rekening nemen.
Het bestuur van de onderneming is verantwoordelijk voor het tweede domein: het opvoeren van het economische potentieel van de bedrijfseenheden en van de onderneming in haar totaliteit. Het gaat hier om investeringen in de organisatie, in medewerkers, in productvernieuwing, in productiecapaciteit, in marktontwikkeling en in samenwerkingsverbanden binnen en buiten de onderneming. Ook in dit domein gaat het om relatief stabiele markten.
Het bestuur ontwerpt voor elke investering het meest geëigende besluitvormingsproces en is, in scherpe tegenstelling tot de huidige praktijk,tevens belast met de implementatie van genomen beslissingen. Dit komt de kwaliteit van de besluitvorming ten goede omdat in deze opzet het bestuur gedwongen wordt te anticiperen op de vele praktische kwesties die het succes van een investering bepalen.
Ten bate van besluitvorming in het derde domein wordt een nieuw ondernemingsorgaan geïntroduceerd: de Statutaire Raad. Deze raad voegt economische waarde toe door vervulling van de ondernemingsfuncties: de verdediging van de door de onderneming gehanteerde uitgangspunten, de vernieuwing van de onderneming door evaluatie en aanpassing van de portefeuille van bedrijfseenheden, het aantrekken van financiering, het selecteren, benoemen en ontslaan van bestuursleden en managers en tenslotte het overleg met medewerkers over de uitgangspunten van de onderneming en de arbeidsvoorwaarden. De Raad anticipeert op structurele veranderingen in de markten waarop de bedrijfseenheden en de onderneming in haar totaliteit opereren. De Raad draagt de eindverantwoordelijkheid voor de totale werkgemeenschap en is net als alle andere besluitvormende organen van de onderneming ondergeschikt aan de onderneming en uiteraard gehouden aan de door hen met genoemde partijen gesloten contracten.
Voor elke domein worden in “Modern Kapitalisme” kenmerkende beslissingen beschreven, inclusief de daarbij te hanteren methoden en technieken om tot respectievelijk productiviteitsverbeteringen, capaciteitsuitbreiding en investeringen in nieuwe activiteiten te komen. Voor elk van die beslissingen worden de verschillen met de in het Angelsaksische model en Rijnlandse model gekozen benaderingen beschreven.